حافظه دیداری و شنیداری در کودکان

حافظه یکی از موضوعات مهمی است که باید در کودکان به خوبی تقویت شود. حافظه دیداری و شنیداری در کودکان نسبت به دیگر انواع آن‌ از اهمیت بیشتری برخوردارند. حافظه جز آن دسته از مهارت‌هاست که در بزرگسالی بسیار حائز اهمیت می‌شود و اگر به خوبی تقویت شود می‌تواند از آلزایمر و مشکلات مربوط به حافظه جلوگیری کند.

قبلا به صورت جداگانه به حافظه دیداری و حافظه شنیداری پرداختیم و تعدادی بازی برای هر کدام معرفی کردیم، اما در این مقاله تصمیم گرفتیم که هر دوی آن‌ها را در کنار هم معرفی و راهکارهای مربوط به تقویتشان را بیان کنیم. در مقاله تقویت نیمکره مغز کودکان نیز بطور مفصل به این موضوع پرداختیم.

چرا حافظه دیداری و شنیداری در کودکان مهم هستند؟

کودکانی که نمی‌توانند کلمات و حروف را به درستی به خاطر بسپارند، مجبورند که مدام به کتاب یا معلم یا والدین خود مراجعه کنند و همین امر کافیست تا تمرکز کافی برای خواندن و نوشتن نداشته باشند و زودتر از بقیه‌ی بچه‌ها خسته شوند. این نوع حافظه به کودکان کمک می‌کند تا مطالبی که به آن‌ها تدریس می‌شود را سریع‌تر یاد بگیرند. با تقویت حافظه‌ی دیداری کودکان رنگ‌ها، اعداد، اشکال و مواردی که با چشم خود می‌بینند را بهتر به خاطر می‌سپارند.

وقتی کودک در نوشتن املا بخشی از کلمات یا حروف را جا می‌اندازد یا حروفی را به جای هم می‌نویسد باید دقتش در گوش دادن تقویت شود. اگر در انجام دادن تکالیف و وظایفی که به او گفته شده، مدام به تکرار و یادآوری نیاز دارد، باید حافظه‌ی بخش شنیداری در او تقویت شود.

بنابراین به طور کلی می‌توان گفت بخش عمده‌ای از یادگیری مهارت خواندن و نوشتن، به حافظه‌ی دیداری و شنیداری مربوط است. معمولا والدین نگران این هستند که بچه‌هایشان در دروس مدرسه ضعیف نباشند و بتوانند به خوبی مواردی که معلم به آن‌ها می‌آموزد را یاد بگیرند. زمانی که والدین متوجه می‌شوند کودک در دروس خود ضعیف عمل می‌کند و درس‌ها را یاد نمی‌گیرد، به عوامل مختلفی فکر می‌کنند و موضوعات گوناگونی را بررسی می‌کنند، اما حافظه‌ دیداری و شنیداری در کودکان خود را نادیده می‌گیرند. همانطور که می‌دانید مهارت‌های مربوط به خواندن و نوشتن مهارتهای شناختی متفاوتی هستند که تقویت آنها از اهیمت بالایی برخوردار است. یکی از بهترین راهها برای تقویت مهارتهای شناختی کودکان استفاده از بازیهای شناختی است. ما در مقاله بازی شناختی نورولند به معرفی بازی های شناختی مناسب کودکان پرداخته ایم. در ادامه‌ی مقاله‌ی فعلی نیز به معرفی بازیهایی برای تقویت حافظه دیداری و شنیداری در کودکان خواهیم پرداخت.

بازی‌های مربوط به تقویت حافظه دیداری و شنیداری در کودکان

توصیه می‌کنیم برای اینکه بازیهای متفاوتی برای تقویت مهارت‌های مختلف کودکتان بیاموزید به اینستاگرام نورولند سری بزنید.

بازی‌های تقویت حافظه دیداری

بازی تکرار اعمال

رو به روی کودک خود بنشینید، سپرس از او بخواهید که هر حرکتی که شما کردید را تکرار کند. مثلا دست راست خود را بالا ببرید و از او هم بخواهید همین کار را انجام دهد. رفته رفته تعداد حرکات را زیاد کنید تا بیشتر برای به خاطر سپردن حرکات تلاش کنند.

همچنین می‌توانید در فضای باز، مثل پارک چند کاشی را مشخص یا با گچ، خانه‌هایی را رسم کنید. سپس حرکات لی لی را انجام دهید و از او بخواهید که بعد از شما آن‌ها را تکرار کند.

بازی تغییر اجسام

تعدادی شی را در مقابل کودک قرار دهید. سپس دور از چشم کودک یا جای آن‎‌ها را تغییر دهید، یا موردی از اشیا را حذف کنید، یا با شی جدیدی جابه‌جا کنید و سپس از کودک بخواهید این تغییر را مشخص کند.
کار دیگری که می‌توانید انجام دهید این است که از کودک بخواهید چشمانش را ببندد، سپس تغییری در ظاهر خود انجام دهید مثلا ساعت ببندید یا از این جور کارها. البته قبل از انجام آن باید به کودک فرصت دهید تا به خوبی ظاهر شما را به خاطر بسپارد. حالا از او درخواست کنید که تغییرات را مشخص کند.

برای انجام این بازی می‌توانید تصاویر مشابهی که باهم اختلاف دارند را هم در اختیار کودک قرار داده و از او بخواهید دور اختلافات خط بکشد و آن‌ها را مشخص کند.

بازی سوال و جواب

این شاید آسان‌ترین و دم دست‌ترین بازی برای تقویت هر نوع حافظه باشد. می‌توانید برای تقویت حافظه دیداری کودکتان از موارد دیداری پیرامونش از او سوالاتی بپرسید. مثلا سوال کنید یادت هست معلمت دیروز چه لباسی به تن داشت؟ به یاد داری که پدر دیشب چه رنگ پیراهنی را به تن داشت؟ این کار باعث تقویت حافظه دیداری کودکان می‌شود و به آن‌ها کمک می‌کند که جزئیات را به خوبی به خاطر بسپارند.

چیزی که دیدی را نقاشی کن

تصویری را برای چند ثانیه به کودک نشان دهید و از او بخواهید خوب تصویر را به خاطر بسپارد. حال از او بخواهید هرچه از تصویر به یاد دارد را نقاشی کند. بعد از اتمام کارش  نقاشی را با تصویر تطبیق دهید. احتمالا جزییات تصویر کشیده نشود. پس یک بار دیگر تصویر را به او نشان دهید و بخواهید با توجه دوباره به تصویر جزییات آن را نیز به نقاشی اضافه کند. این کار را می‌توانید در هر چند مرحله که فکر می‌کنید نیاز است، تکرار کنید تا به خوبی در ذهن کودکتان نقش ببندد.

بازی‌های تقویت حافظه شنیداری

  1. تعدادی اسباب بازی، و یا هر وسیله‌ی دیگری که مدنظرتان است را جلوی کودک قرار دهید و از او بخواهید با دقت به مواردی که شما نام می‌برید گوش دهد و وسیله را در صورت وجود به شما نشان دهد (مثلا بگویید لیوان، سبز، کوچک. فرزند باید لیوانِ سبز رنگِ کوچک را در صورت وجود پیدا کرده و به شما نشان دهد) در ابتدا یک تا دو ویژگی را نام ببرید و در مراحل بالاتر تعداد ویژگی یا اشیا مورد نظر را افزایش دهید.
  2. تعدادی کلمه (یا جمله) را برای کودک بخوانید و از او بخواهید آن‌ها را تکرار کند. با پیشرفت کودک تعداد کلمات را افزایش دهید. برای تقویت توالی شنیداری کودک می‌توانید از او بخواهید در بیان کلمات، ترتیب را هم لحاظ کند.
  3. چند کلمه برای کودک بخوانید و از او بخواهید خوب به شما گوش کند. سپس هر بار یکی از کلمات را بخواهید تا برایتان بازگو کند (مثلا: بپرسید دومین کلمه‌ای که گفتم چه بود؟ آخرین کلمه و …)
  4. کلمه‌ای را بگویید. نفر دوم کلمه را تکرار کند و کلمه‌ی جدید را به آن اضافه کند. نفر بعد دو کلمه را تکرار کند و کلمه‌ی دیگری را به آن اضافه کند. (اگر تعداد نفرات کم است، دایره‌‎وار روند را ادامه دهید). می‌توانید برای تقویت جمله‌سازی کودک، بازی را به شکلی انجام دهید که کلمات به هم مرتبط باشند و جمله معنی‌داری در طی این فرآیند ساخته شود.
  5. تعدادی وظیفه‌ی کوچک طراحی کنید. آن‌ها را به ترتیب از کم به زیاد به کودک بگویید و بخواهید آن‌ها را انجام دهد. (مثلا عروسکِ قرمز را بیاور. لیوان را بگذار روی میز. تلویزیون را روشن کن و…) با پیشرفت کودک تعداد تمرین‌ها را اضافه کنید.
  6. داستانی را برای کودک بخوانید و از کودک بخواهید خوب به آن گوش کند. سپس سوالاتی را پیرامون داستان نقل شده، از کودک بپرسید.

بازی موبایلی نورولند

حافظه دیداری و شنیداری در کودکان را از طریق روش‌های دیگری هم می‌توان تقویت کرد. تا به اینجا تمامی روش‌هایی که گفته شد مربوط به بازی‌های فیزیکی بود. اما روش دیجیتالی هم به اسم نورولند وجود دارد. بازی موبایلی اندروید کودکان نورولند با تمریناتی که زیر نظر متخصصان ایجاد شده‌اند، می‌تواند به بهبود حافظه دیداری و شنیداری کودکان کمک فراوانی کند.

با نصب بازی کودکانه رایگان نورولند می‌توانید علاوه بر سرگرم کردن کودک خود، مهارت‌های شناختی مختلفی را از جمله حافظه در آن‌ها تقویت کنید. همچنین اگر نگران مقدار زمان بازی کودک خود هستید، نورولند این امکان را برای شما فراهم کرده تا زمان بازی فرزندتان را هم مدیریت کنید. نورولند (نرولند) را از اینجا می‌توانید دانلود و نصب کنید و در این مقاله هم درباره داستان این بازی و تانی (شخصیت اصلی بازی) بیشتر مطلع شوید.

پرسش و پاسخ

بهترین سن برای تقویت حافظه دیداری و شنیداری کودکان چیست؟

سنین کودکی به خصوص از 3 سالگی به بعد بهترین سن برای تقویت این مهارت در کودکان است.

چه راهکارهایی برای تقویت حافظه دیداری و شنیداری کودکان وجود دارد؟

بازی بهترین ابزار برای این کار است. بازی‌هایی ساده مثل پرسش و پاسخ دیداری یا شنیداری در مورد اشیائی که در دسترس است.

کلام پایانی

تقویت حافظه دیداری و شنیداری در کودکان را دست کم نگیرید. با تقویت آن‌ها می‌توان گفت که بخش زیادی از حافظه بهبود یافته است. همچنین حافظه دیداری و شنیداری به کودک شما کمک می‌کند که در درس‌ها عملکرد بهتری از خود نشان دهد. این عملکرد بهتر در دروس می‌تواند به افزایش اعتماد به نفس منجر شود. چرا که او درس‌ها را به خوبی می‌فهمد و متوجه بالا رفتن توانایی خود می‌شود.

در این مطلب سعی کردیم که چند راهکار مفید برای تقویت حافظه دیداری و شنیداری در کودکان را با شما به اشتراک بگذاریم. امیدواریم که مورد استفاده شما قرار گرفته باشد و خوشحال می‌شویم اگر نظرات و تجربیات خود را با ما در میان بگذارید.

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *