فهرست
حافظه کودک
13 بازی طلایی تقویت حافظه دیداری کودکان +اهمیت حافظه دیداری چیست؟
۱۴۰۲/۰۷/۲۳
لیلا افشار
8 نظرات

بازی برای تقویت حافظه دیداری کودکان

در وبسایت نورولند مقالات متعددی پیرامون حافظه دیداری و شنیداری نوشتیم و راه‌هایی برای تقویت مهارت دیداری کودکان بیان کردیم. در این مقاله به طور خاص به بررسی حافظه‌ دیداری و راه‌های تقویت حافظه دیداری کودکان که از مهم‌ترین مهارت‌های مغزی آن‌ها است، می‌پردازیم.
حافظه دیداری یک مهارت ضروری است که باید از سنین بسیار پایین در کودکان توسعه یابد. بازی‌های ساده‌ای وجود دارند که برای تقویت حافظه دیداری کودکان کارآمد هستند. تا انتهای این مقاله با نورولند همراه باشید تا این بازی‌ها را بیاموزید و از این طریق به پیشرفت کودکتان کمک کنید.

حافظه دیداری کودکان چیست؟

ادراک دیداری شامل درک آنچه می‌بینید است. وقتی چیزی را می‌بینید، چشمان شما سیگنال‌هایی را به مغزتان می‌فرستند که باید در آن جا رمزگشایی شوند و آنچه را که ارسال می‌شود، درک کند.

حافظه دیداری کودکان تنها یک جنبه از ادراک و پردازش دیداری بوده و عبارت است از “توانایی به خاطر سپردن آنچه دیده می‌شود”.

دیگر مهارت‌های دیداری کودک و روش‌های تقویت آن را در مقاله مربوط به تقویت مهارت دیداری کودکان ببینید. 

حافظه دیداری که برخی به آن حافظه تصویری نیز می‌گویند؛ می‌تواند به دو بخش بلند مدت و کوتاه مدت تقسیم شود. حافظه دیداری بلند مدت به توانایی به خاطر سپردن چیزی که در گذشته دیده شده است، اشاره دارد. حافظه دیداری کوتاه مدت به توانایی به یاد آوردن چیزی که اخیراً مشاهده شده، اشاره دارد. حافظه دیداری نقش مهمی در پیشرفت کلی کودک شما و کسب دیگر مهارت‌های لازم برای موفقیت در مدرسه و آینده دارد.

اهمیت حافظه‌ دیداری کودکان

حافظه‌ دیداری یکی از موارد بسیار مهمی است که در کودکی بسیار راحت‌تر از بزرگسالی می‌توان به تقویت آن پرداخت. حافظه دیداری را می‌توان مهم‌ترین نوع حافظه دانست که حتی در انواع دیگر حافظه هم تاثیرگذار است. زمانی که با کودک خود در سنین قبل از مدرسه تمرینات حافظه دیداری انجام دهید، موفقیت تحصیلی او تفاوت زیادی خواهد داشت. کودکانی که حافظه‌ دیداری خوبی ندارند، در نوشتن، خواندن و حتی بیان کلمات هم ممکن است دچار ضعف شود.

بازی برای تقویت حافظه کودکان

این کودکان به دلیل اینکه نمی‌توانند کلمات و حروف را به درستی به خاطر بسپارند، مجبورند مدام به کتاب یا معلم یا والدین خود مراجعه کنند و همین امر کافیست تا تمرکز کافی برای خواندن و نوشتن نداشته باشند و زودتر از بقیه‌ی بچه‌ها خسته شوند. این نوع حافظه به کودکان کمک می‌کند تا مطالبی که معلم‌ به آن‌ها یاد می‌دهد را سریع‌تر یاد بگیرند. با تقویت حافظه‌ی دیداری، رنگ‌ها، اعداد، اشکال و موارد مختلف بهتر به خاطر سپرده می‌شوند.

ضعف حافظه دیداری کودکان موجب بروز چه مشکلاتی در آن‌ها می‌شود؟

  • عدم شناسایی و به خاطرسپاری حروف و سایر نمادهای رایج
  • اختلالات نوشتاری مانند ضعف در املا نویسی
  • فراموش کاری و از یاد بردن مطالب
  • عدم یادآوری شماره تلفن یا اسامی افراد
  • انجام ندادن کار و وظایفی که به او محول شده است.

چند بازی برای تقویت حافظه دیداری کودکان

در این بخش چند بازی و تمرین مناسب برای تقویت حافظه دیداری کودک معرفی می‎‌کنیم که برای رشد این مهارت فوق‌العاده مهم در کودکتان، بسیار مفید است. علاوه بر این بازی‌های فیزیکی، می‌توانید به بازی‌های بخش تقویت مهارت حافظه کودک در بازی موبایلی آموزشی نورولند نیز مراجعه کنید. 

1. بازی کارتی حافظه

در این بازی تقویت حافظه تصویری تعدادی کارت که دو به دو شبیه به هم هستند را برای چند ثانیه به کودک نمایش می‌دهید. در این مدت کودک باید کارت‌هایی که دو به دو شبیه به هم هستند را خوب به خاطر بسپارد. سپس کارت‌ها را به پشت برگردانید. حال کودک باید تلاش کند جفت کارت‌های شبیه به هم را که به خاطر سپرده بود؛ به نوبت برگرداند و به شما نشان دهد. هر بار که دو کارت انتخابی شبیه به هم نباشند یک امتیاز منفی محسوب شده و دو کارت دوباره به پشت برگردانده می‌شوند.

بسته به تعداد کارت‌ها و میزان مهارت کودک؛ زمان نمایش کارت‌ها را مدیریت کنید. می‌توانید زمان نمایش را از 15 ثانیه شروع کنید. اگر پاسخ‌های درستی از کودک نگرفتید؛ زمان نمایش را از 15 ثانیه افزایش دهید. و اگر این زمان برای کودک زیاد بود و در زمان کمتری می‌توانست کارت‌ها را به خاطر بسپارد، زمان را به کمتر از 15 ثانیه تغییر دهید. و این روال را هر چند مرحله آپدیت کنید تا چالش لازم و کافی برای کودک حفظ شود.
لازم به ذکر است که در زندگی روزمره، این بازی به فرزندتان کمک می‌کند تا مکان چیزی را که قبلا دیده است؛ به خوبی به‌خاطر بسپارد.

2. بازی لیوان‌های جادویی

تعدادی لیوان‌ مشابه را روی میز قرار دهید. یک شی کوچک را انتخاب کرده و در برابر چشمان کودک زیر کاسه‌ی مشخصی قرار دهید. برای اجرای این بازی تقویت حافظه تصویری از کودک بخواهید با دقت به لیوان‌ها نگاه کند. لیوان‌ها را بدون بلند کردن روی میز حرکت دهید. در نهایت از کودک بخواهید لیوانی را که که شی هدف در آن بود را مشخص کند.

لیوان بازی برای تقویت حافظه دیداری کودکان
برای بالا بردن چالش در این بازی می‌توانید تعداد لیوان را بیشتر کنید؛ سرعت حرکت دادن را بالا ببرید و یا حتی به جای یک شی هدف؛ از 2 شی در دو لیوان به طور همزمان استفاده کنید و از کودک بخواهید جایگاه هر 2 لیوان شامل شی هدف را خوب دنبال کند و به خاطر بسپارد.

3. بازی چی دیدی؟

تعدادی اشیای مختلف را برای چند ثانیه در برابر دیدگان کودک قرار دهید. سپس روی آن‌ها را بپوشایند و از کودک بخواهید خیلی سریع به شما بگوید چه چیزی دید؟ می‌توانید در حالت پیچیده‌تر، جزییات اشیا (مثل رنگ، اندازه و…) را از کودک بپرسید.
می‌توانید به جای اشیا، از تصاویر و عکس‌ها هم برای انجام این بازی استفاده کنید. در حالت پیشرفته ترجیحا تصاویری که جزییات زیادی دارند را انتخاب کنید تا کودک با چالش مواجه شود.

4. بازی توپ‌هارو بچین!

در این بازی جذاب که می‌تواند به صورت گروهی بازی شود؛ به چند توپ رنگی نیاز داریم. توپ‌های رنگی را مطابق ویدئوی زیر به صورت تصادفی در یک ردیف بچینید و برای چند ثانیه به کودکان نشان دهید و سپس روی آن را بپوشانید و از کودک بخواهید توپ‌ها را به ترتیبِ رنگی که دیده بود، کنار هم قرار دهد. پیشنهاد می‌کنیم برای اینکه با بازی‌های بیشتری در این زمینه آشنا شوید به این صفحه اینستاگرام  نورولند مراجعه و از راهکارهای مفید آن استفاده کرده و لذت ببرید.

5. بازی قدم‌هامو دنبال کن!

یک صفحه‌ی شطرنجی روی زمین آماده کنید. می‌توانید اگر در حیاط هستید، این کار را با گچ انجام دهید و اگر داخل منزل هستید، از کاموا یا پارچه استفاده کنید. حالا ابتدا خودتان باید با دو پا روی خانه‌ها بپرید. از کودک بخواهید مکان‌هایی که در آن‌ها بودید را به خاطر بسپارد. و بعد از شما به همان ترتیب که شما پریدید، روی خانه‌ها بپرد. برای سخت‌تر کردن این بازی می‌توانید تعداد خانه‌‌ها را بیشتر کنید و یا به صورت نامنظم در خانه‌های بیشتری بپرید.

6. بازی حافظه تصویری چی تغییر کرد؟

تعدادی شی را در مقابل کودک قرار دهید. سپس دور از چشم کودک یا جای آن‎‌ها را تغییر دهید، یا موردی از اشیا را حذف کنید، یا با شی جدیدی جابجا کنید و سپس از کودک بخواهید این تغییر را مشخص کند.
کار جالب دیگری که می‌توانید انجام دهید این است که می‌توانید از کودک بخواهید ظاهر شما (لباس‌ها، زیورآلات، رنگ لباس‌ها و …) را خوب بخاطر بسپارد. سپس به دور از چشم او یک تغییر در ظاهر خود انجام دهید (مثلا آستین لباستان را بالا ببرید) و از کودک بخواهید تغییر ایجاد شده را مشخص کند.

7. بازی پرسش و پاسخ

این شاید آسان‌ترین و دم دست‌ترین بازی برای تقویت حافظه باشد. می‌توانید برای تقویت حافظه دیداری کودکتان سوالاتی درباره مسائل دیداری پیرامونش از او پبرسید. مثلا سوال کنید: :”معلمت دیروز چه لباسی به تن داشت؟ پدر دیشب چه رنگ پیراهنی به تن داشت؟”
همانطور که می‌دانید برای داشتن توانایی پرسش و پاسخ، باید مهارت کلامی خوبی داشت. پس اگر فرزند شما در انجام این بازی خوب عمل نمی‌کند ممکن است دلیل آن ضعف در توانایی کلامی باشد؛ بنابراین پیشنهاد میکنیم در اینصورت به مهارت کلامی کودک سری بزنید و با راهکارهای مفید آن آشنا شوید. همچنین بازی پرسش و پاسخ مستقیما موجب تقویت حافظه دیداری در املا نویسی کودک می‌شود. 

8. ببین و بکِش!

برای تقویت حافظه تصویری کودک، یک تصویر را برای چند ثانیه به او نشان دهید و از او بخواهید خوب تصویر را به خاطر بسپارد. حال بخواهید هرچه از تصویر به یاد دارد را نقاشی کند. بعد از اتمام کارش نقاشی را با تصویر تطبیق دهید. احتمال دارد جزییات تصویر کشیده نشده باشد. پس یک بار دیگر تصویر را به او نشان دهید و بخواهید با توجه دوباره به تصویر جزییای را به نقاشی اضافه کند. این کار را می‌توانید در هر چند مرحله که فکر می‌کنید نیاز است، تکرار کنید.

9. بازی حافظه تصویری رنگ جدید رو نشون بده!

تعدادی شی یکسان که فقط رنگ متفاوتی با هم دارند را در نظر بگیرید. مثلا چند پاک‌کن هم‌اندازه و هم‌شکل در رنگ‌های متفاوت. هر بار برای چند ثانیه تعدادی از آن‌ها را به کودک نشان دهید تا خوب به خاطر بسپارد. سپس همه‌ی آن موارد به علاوه یک پاک‌کن دیگر را به کودک نشان دهید و از او بخواهید مشخص کند کدام‌یک جدید است.
برای ساده‌تر اجرا کردن بازی می‌توانید از مداد رنگی‌ها به جای پاک‌کن استفاده کنید. حتی می‌توانید مانند تصویر اصلی این مقاله، هر تکه کاغذ را به یک رنگ درآورید و از آن‌ها استفاده کنید.

10. دانلود بازی موبایلی برای تقویت حافظه دیداری

بازی نورولند به تقویت حافظه دیداری کودک کمک می‌کند. اثر بخشی بازی نورولند در این زمینه به شکل علمی اثبات و در مقاله بازی پژوهی منتشر شده‌است. 

اپلیکیشن نورولند با بیش‌از 40
بازی برای تقویت مهارت کودکان

 

11. ذهن خود را باز کنید

در این بازی، شما می‌توانید به کودک تعدادی شی نشان دهید و سپس آن‌ها را پنهان کنید. سپس کودک باید تلاش کند که هر شی را به یاد بیاورد. شما می‌توانید با افزایش تعداد شی‌ها دشواری بازی را افزایش دهید.

12. معکوس سازی

این بازی مشابه بازی قبل است اما کودک باید اشیایی را که به او نشان دادید را به شکل معکوس به یاد بیاورد. به عنوان مثال، اگر در ابتدا شی ۱، شی ۲ و شی ۳ به نمایش گذاشته شده باشد، کودک باید در مرحله بعدی شی ۳، شی ۲ و سپس شی ۱ را به یاد بیاورد.

13. تشکیل جفت

در این بازی، اشیای مختلفی را دوتا دوتا به کودک نشان می‌دهید و سپس آن‌ها را قاطی پاتی به او بدهید، حالا کودک باید اشیا را با جفت خود پیدا کرده و کنار هم بگذارد. 

پرسش و پاسخ

حافظه دیداری کودکان چیست؟

حافظه دیداری کودکان به معنای به خاطر آوردن چیزهایی است که قبلا به چشم دیده‌ و به خاطر سپارده‌اند.

ضعف در حافظه دیداری می‌تواند سبب بروز چه مشکلاتی در کودکان شود؟

عدم انجام صحیح تکالیفی که به او محول شده است، عدم استفاده‌ی درست از حروف هم‌صدایی که نوشتار متفاوتی دارند، از جمله معایب ضعف حافظه دیداری در کودکان است. 

کلام آخر

حافظه‌ دیداری کودکان یکی از توانایی‌های مهم آن‌ها است که باید از ‌سنین پایین آن را تقویت کنید. چراکه فرزند شما چه در سنین کودکی و چه در بزرگسالی باید بتواند دیده‌هایش را به خاطر سپرده و آن‌ها را استفاده کند.

شما چه روشی را برای تقویت حافظه دیداری کودکان پیشنهاد می‌کنید؟ چطور به کودکتان یاد می‌دهید تا هرچه دیده را به خاطر بسپارد؟ سوالات یا تجربیات خود در این زمینه را با ما به اشتراک بگذارید.

منابع:
وبسایت empoweredparents و nspt4kids

دیدگاه‌ها
  • بهار هاشمی گفت:

    خیلی خوب بود، من دو تا بازی جدید دیدم تو این مقاله که قبلا ندیده بودم .
    سپاسگزارم

    • نگین حافظی گفت:

      سلام بهار عزیز، خیلی ممنون که نظرت رو با ما به اشتراک گذاشتی، خوشحالیم که مقاله مفید واقع شده

  • جواد منتصر گفت:

    سلام ممنون از مقاله خوبتون واقعا استفاده کردم امیدوار دوباره تداوم داشته باشین و چیزای بهتری ارایه بدین.تشکر

    • نگین حافظی گفت:

      سلام دوست گرامی، خوشحالیم که مقاله براتون مفید بوده، و از اونجایی‌که به نظر میاد موضوع حافظه از موضوعات مورد توجه شماست؛ پیشنهاد می‌کنیم سری هم به این مقالات بزنید: https://neurolandgame.com/?s=%D8%AD%D8%A7%D9%81%D8%B8%D9%87
      ضمن اینکه وبسایت نورولند ماهانه نزدیک به 5 مقاله جدید منتشر می‌کنه که با فعال کردن گزینه اطلاع‌رسانی می‌تونید از اون‌ها بهره‌مند بشید.

  • سمیرا گفت:

    سلام
    خیلی خوب بود
    طوری بازی ها را بیان کردید که در ذهن میمونه و چون ابزار خاصی نمیخواد آدم بیشتر رغبت میکنه انجامشون بده

  • سمیرا گفت:

    لطفا در مورد اینکه در بچه ی بیش فعالی که مایل به نشستن سر بازی نیست بگید چطور رفتار کنیم

    • سلام دوست عزیز؛ حتما مطلبی رو در وبلاگ به این موضوع اختصاص میدیم. پیگیر مطالب سایت باشید. برخی مقالات هم در وبسایت مرتبط با موضوع بیش فعالی هست. حتما مطالب رو پیدا کنید در همین وبسایت و مطالعه کنید.