مسئولیت‌پذیری در کودکان

آموختن مسئولیت‌پذیری به کودکان یک چالش بسیار مهم و بزرگ برای والدین است. مسئولیت‌پذیری را از سنین کم رفته رفته به کودک خود بیاموزید، با افزایش سن، یاد دادن و تمرین این موضوع برای شما سخت‌تر خواهد شد. همچنین آموزش ندادن این مسئله در سن کم، باعث می‌شود که پس از چند سال او را در حالی که دارد رشد می‌کند، مجبور به ترک عادت و آموختن موضوعی جدید کنید که در رشد او تاثیر منفی خواهد داشت. پس اصلا گمان نکنید که اگر در سن کم به کودک خود این مهارت را بیاموزید زود است.

با ایجاد مسئولیت‌پذیری در کودک خود، هنگامی که سن کمی دارد، او را به مسئولیت‌پذیر بودن عادت می‌دهید و بعد از آن در سنین مختلف می‌توانید با او تمرین کنید و این مهارت را در آن‌ها گسترش دهید. در این مقاله بنا داریم تا به شما 10 راهکار بسیار ساده و البته پر اهمیت را معرفی کنیم تا با استفاده از آن، کودکی مسئولیت‌پذیر پرورش دهید. بنابراین نورولند را تا انتهای این مطلب همراهی کنید.

راهکارهای تقویت مسئولیت‌پذیری در کودکان

مسئولیت‌پذیری یکی از مهم‌ترین و حساس‌ترین مهارت‌هایی است که باید به کودک خود بیاموزید و به خوبی با او تمرین کنید. قبل از این راهکارها به این نکته توجه کنید که الگوی اصلی هر فرزندی پدر و مادرش هستند. پس هر چقدر که شما مسئولیت‌‌های خود را بهتر انجام دهید، فرزند مسئولیت‌پذیرتری خواهید داشت. اما این به تنهایی کافی نیست و باید در طول این مسیر، کودکان مهارت‌هایی را کسب کنند که در ادامه به آن‌ها اشاره می‌کنیم.

  1. زود شروع کنید

همانطور که گفتیم شروع آموختن مسئولیت‌پذیری به کودک خود را خیلی زود شروع کنید. اگر نمی‌خواهید که فرزندتان زمانی که به سن نوجوانی رسید، نتواند تخت خود را مرتب کند، و تکالیفش را انجام دهد یا در سن 25 سالگی هنوز برای انجام برخی کارها به شما نیاز داشته باشد، مسئولیت‌پذیری را همزمان با راه افتادن او شروع کنید. در ابتدای کار کافیست از او بخواهید که وسیله‌ای را جابه جا کند یا بسته‌بندی را باز کند.

  1. کمک کنید

از همان ابتدا به کمک شما نیاز است. فقط به یاد داشته باشید که کمک با انجام دادن کار به جای او فرق می‌کند. سعی کنید فقط کمک کنید تا بتواند کار را خودش انجام دهد. کمی که از سن راه رفتن او گذشت می‌توانید با سپردن مسئولیت‌های کوچک به او شروع کنید و در کنار او باشید تا هر زمان نیاز به کمک داشت، به شما مراجعه کند. بچه‌ها عاشق کمک کردن هستند، وقتی که به والدین خود کمک می‌کنند، احساس ارزشمند بودن می‌کنند.

پس با استفاده از همین موضوع از آن‌ها بخواهید تا در کنار شما در آشپزی، شستن ظرف‌ها، نظافت و شستشوی لباس‌ها کمک کنند. مثلا از آن‌ها بخواهید تا لیوان‌ها را در سینک ظرفشویی بگذارند یا نمکدان را سر سفره قرار دهند یا لباس‌ها را به داخل ماشین لباسشویی بیندارند و از این قبیل موارد.

  1. مدل نقش آفرینی مسئولیت‌پذیری

اتمام کارهایی که شروع می‌کند، یکی از موارد مهم در یادگیری مسئولیت‌پذیری و تقویت آن است. اتمام کارها به کودکان کمک می‌کند که احساس خوبی نسبت به خود داشته باشند و بابت اینکه توانستند کاری را تمام کنند به خود افتخار کنند. برای انجام این کار می‌توانید با کودک خود بازی‌های نقش آفرینی انجام دهید. مثلا شما در نقش دوست او باشید و بعد از اتمام کار به او بگویید که کار بعدی چیست؟ مطمئن شوید که کاری که شروع کرده را به پایان رسانده است و او را تشویق کنید تا این عمل را باز هم تکرار کند.

  1. تقدیر از تلاش و پیشرفت کودک

تقدیر از عملکرد بچه‌ها به تقویت مسئولیت‌پذیری آن‌ها منجر خواهد شد و تشویق می‌شوند تا مسئولیت‌های بیشتری را بپذیرند. فقط در هنگام تقدیر از فرزند خود به یاد داشته باشید که از عملکرد و کار او تقدیر کنید و تا حد امکان برچسبی مثل تو عالی هستی، تو شیطون هستی یا نمی‌توانی درست کار انجام دهی را نزنید زیرا باعث می‌شود خودش را آنگونه توصیف کند. به جای این عبارات، از جملاتی مثل «آفرین که این کار دشوار را انجام دادی»، «کارت عالی بود، حتما در دفعات بعدی هم ازت کمک خواهم گرفت» و غیره استفاده کنید.

اگر کودک شما در انجام مسئولیت خود موفق نبود یا اشتباهی انجام داد، به هیچ عنوان او را سرزنش نکنید. شما هم ممکن است خطا داشته باشید و اصلا اشتباه کردن جزئی از مراحل یادگیری است و به رشد کودک کمک می‌کند.

  1. عملکرد او را زیر نظر داشته باشید

بچه‌ها در حال یادگیری هستند، ممکن است در طول این مسیر اشتباه کنند. اگر این اتفاق افتاد سعی کنید در نوبت بعد خودتان آن کار را انجام دهید و از فرزندتان بخواهید که با دیدن عملکرد شما، یاد بگیرد و دوباره دفعه‌ی بعدی آن مسئولیت را به او واگذار کنید. این چرخه را ادامه دهید تا به صورت کامل یاد بگیرد.

  1. قوانین خانوادگی داشته باشید (بدون جایزه)

بخشی از مسئولیت‌پذیری اجرای درست قوانین است. سعی کنید حول محور چیزهایی که می‌خواهید برای خانه قانون بگذارید و همه‌ی افراد خانه از جمله والدین به آن احترام بگذارید. این بدان معنا نیست که جو خانه را برای کودک خود ترسناک کنید اما به او توضیح دهید که این قوانین را چرا وضع کردید و گاهی اوقات هم بسته به شرایط و صلاحدید خودتان، از قوانین کوتاه بیایید اما به گونه‌ای نشود که کودک حس کند با کمی اصرار یا خواهش می‌تواند قوانین را دور بزند.

مثلا اگر قانون می‌گذارید که راس ساعت 10 باید تلویزیون خاموش باشد، هر طوری هست این کار را انجام دهید، اما ممکن است یک زمانی در مهمانی باشید و آن وقت به کودک خود فرصت بیشتری دهید.

  1. یک ساختار روزانه بسازید

کودکان عاشق ساختارها هستند. همه‌ی ما در طول روز کارهایی انجام می‌دهیم که به احساس راحتی و امنیت را منتقل می‌کند و در روزمره‌ی ما قرار دارد. کودکان هم دقیقا همینطور هستند و اگر به آن‌ها بگویید که در طول روز چه انتظاراتی دارید و از می‌خواهید که چه کارهایی را برای شما انجام دهد، قطعا با مسئولیت‌پذیری بیشتری این کار را انجام خواهند داد و ساختار روزانه به استرس کمتر هم کمک می‌کند.

برای ایجاد ساختار روزانه می‌توانید یک جدول زمانی تهیه کنید، روتین روزانه و شبانه تعیین کنید، در زمان مشخصی از روز به کودک خود مسئولیتی واگذار کنید، کارهای مورد نظر را لیست کنید و قبل از شروع روز بعد این روتین را با فرزند خود چک کنید و تغییرات لازم را در آن اعمال کنید.

  1. کودک را از نتیجه آگاه کنید

کودکان باید متوجه شوند که هرکاری که انجام می‌دهند، پیامد و نتیجه‌ای چه خوب و چه بد به همراه خود خواهد داشت. بسیار مهم است که کودکان با پیامد کارهای خود آشنا شوند و این امر باعث توسعه و پیشرفت مسئولیت‌پذیری در کودکان می‌شود. مواردی هستند که نباید برای رفع آن‌ها تلاشی کنید و باید اجازه دهید تا کودک خودش متوجه پیامد کارش بشود و هر موقع اشتباه کرد، مسئولیت کار خود را قبول کند.

  1. در ورزش‌های گروهی او را شرکت دهید

ورزش کردن برای یادگیری همکاری، کارگروهی، شکست و موفقیت مناسب است و اوقات تفریح مفیدی محسوب می‌شود. بازی‌ها و ورزش‌های گروهی، به رشد کار گروهی و ایفای نقش در تیم کمک می‌کند، در حالی که ورزش‌های انفرادی به استقلال و انتظار نداشتن از شخص دیگر منجر خواهد شد. با توجه به شرایط کودک خود انتخاب کنید که چه ورزشی برای آن‌ها مناسب‌تر است.

  1. کاری برای او تعیین کنید

خانه محلی است که کودکان به حضور و فعالیت در آن علاقه دارند. سعی کنید مسئولیت‌هایی شبیه به شغل و کار برای آن‌ها تعیین کنید تا با انجام دادن آن حس کنند دارند سرکار می‌روند. حتی می‌توانید برای آن‌ها حقوق کمی یا چیزی به عنوان دستمزد در نظر بگیرید تا کودک تشویق به انجام این کار شود. کار کردن به تقویت مسئولیت‌پذیری در کودکان کمک بسیار زیادی می‌کند. پس آن را دست کم نگیرید.

سخن پایانی

 مسئولیت‌پذیری در کودکان یکی از مسائل مهمی است که باید در طول دوران کودکی به آن‌ها آموزش دهید و برای رشد و تقویت آن با کودک خود تمرین کنید. برای بهبود مهارت‌های فرزند خود از همین الان اقدام کنید. پیشنهاد می‌کنیم برای اینکه در دیگر زمینه‌های تربیتی مرتبط با کودک والد آگاه‌تری باشید حتما به اینستاگرام نورولند هم مراجعه کنید. شما از چه راهکاری برای افزایش مسئولیت‌پذیری کودک خود استفاده کردید؟

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *