مسئولیت پذیری کودکان

کودکان به دلیل ناآگاهی، اشتباهات و خطاهای زیادی انجام می‌دهند. اما آنچه باید مورد توجه والدین گرامی ‌قرار گیرد، آموزش مسئولیت‌‌‌ پذیری کودکان است. مسئولیت پذیری کودکان از جمله مواردی است که تاثیر خود را در بزرگسالی کودک نشان می‌دهد. به همین دلیل از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. در این مطلب از وبلاگ نورولند قصد داریم تا شما را با روش‌های آموزش مسئولیت‌ پذیری کودکان آشنا کنیم تا فرزند خود را در مسیر درستی قرار دهید و به آینده‌ی او کمک کنید.

پذیرفتن مسئولیت به خودی خود، یک مهارت کاملا چالش‌برانگیز در زندگی است، چه برای یک کودک و چه برای یک بزرگسال. ممکن است با زن‌ها و مردهایی روبرو شوید که هنوز مسئولیت کامل زندگی و همچنین افراد تحت تکفل خود را به عهده نگرفتند. بر خلاف سایر جنبه‌های شخصیتی فرد، پذیرفتن مسئولیت مانند تمرین است.
هر چه زودتر کار روی آن را شروع کنید، تکیه بر آن آسان‌تر می‌شود، به همین دلیل لازم است که شما به عنوان پدر و مادر از ابتدای کودکی پایه‌های این نگرش را در کودک خود پرورش دهید.

مسئولیت‌‌‌ پذیری کودکان در خانواده

مسئولیت‌ پذیری کودکان در خانه و سایر جنبه‌های زندگی او، از سنی به سن دیگر متفاوت است. همه بچه‌ها نمی‌توانند وظایف خود را انجام دهند و برای بعضی از آن‌ها مدت زیادی طول می‌کشد تا با این مفهوم سازگار شوند.
بچه‌های دوره دبستان می‌توانند کارهایی کوچک مانند نگهداری وسایل در جای مناسب، یا بیرون بردن سطل آشغال را انجام دهند. مسئولیت‌های کوچک در این دوران به تقویت این مهارت در بزرگسالی کمک زیادی می‌کند. حتی در این سن هم بچه‌ها هر از گاهی برای انجام وظایف خود نیاز به یادآوری دارند، بنابراین بهتر است در صورت غفلت آن‌ها، در این مورد خیلی سختگیر نباشید.

چگونه فرزند خود را مسئولیت پذیر کنیم؟

تعدادی فعالیت وجود دارد که می‌توانید با استفاده از آن‌ها مسئولیت پذیری را به کودکان بیاموزید و کودک خود را به سمت مسئولیت‌ها هدایت کنید. در ادامه چندین روش برای آموزش بهتر این مفهوم را با شما به اشتراک خواهیم گذاشت:

1.‌ مسئولیت‌‌‌ پذیری کودکان با تکرار

اغلب پدر و مادرها به بچه‌ها توصیه می‌کنند دقیقا همان کاری را که آن‌ها می‌خواهند انجام بدهند. بچه‌ها به این نکات و حرف پدر و مادر خود گوش می‌دهند، اما نمی‌توانند آن را به عنوان یک عادت در خود ایجاد کنند. مثلا وقتی کودک شما از مدرسه به خانه برمی‌گردد و لباس‌های خود را روی کاناپه می‌اندازد، تنها با تذکر شما، آن را در کمد خود قرار می‌دهد یا به جا لباسی آویزان می‌کند.
چنین رفتاری به طور مداوم ادامه می‌یابد بدون اینکه او به این موضوع عادت کند. با ایجاد تکرار در این روال، می‌توان در رفتار کودک تغییر ایجاد کرد.

2. آموزش درک اولویت‌بندی به کودکان

یکی از مهارت‌های زندگی که درک آن در کودکان مدت زیادی طول می‌کشد این است که بفهمند کدام کار از دیگری مهم‌تر است.

به فرزندتان بیاموزید که چرا انجام یک کار ضروری‌تر است و باید پیش از کارهای دیگر انجام شود. در این موضوع، جدی و قاطع باشید، مثلا کودک را مجبور کنید قبل از اینکه برای بازی با دوستانش بیرون برود، اتاق خود را تمیز کند. این کار باعث می‌شود تا مقدمات مسئولیت‌ پذیری را متوجه شوند و برای آن آمادگی داشته باشند.

3. مستقل کردن کودک

برخی از والدین به طور مداوم به بچه‌های خود می‌گویند که روش صحیح انجام کارها چیست. کودک خود را کنترل کنید، اما در روند کارهای او دخالت نکنید.
به او اجازه دهید کارها را به روش خود انجام دهد، حتی اگر بهترین نتیجه را به دست نمی‌آورد. با گذشت زمان، او راه درست را تشخیص می‌دهد یا هنگامی‌که احساس نیاز پیدا کند، خودش برای دریافت راهنمایی به سراغ شما می‌آید. استقلال پیدا کردن کودک یکی از مهم‌ترین گام‌های برای ایجاد مسئولیت‌ پذیری در کودکان است.

4.  به رفتارهای مسئولانه پاداش دهید

بچه‌ها به زمان طولانی‌تری نیاز دارند تا متوجه شوند مسئولیت‌ پذیری از ویژگی‌های ضروری زندگی است. تا آن زمان، آن‌ها را به خاطر رفتارهای مسئولانه‌شان تشویق کنید.
برای کودک، یک سیستم پاداش در نظر بگیرید. این پاداش‌ها می‌تواند به صورت هفتگی و بسته به علاقه کودک، باشند و او را مشتاق به ادامه‌ی این راه کند.

5. با کلمات کودک خود را تشویق و تحسین کنید

درست است که دادن پاداش‌های ملموس می‌تواند کودک را هیجان‌زده کند، اما هیچ چیز جای حرف‌های تشویق‌آمیز و تایید پدر و مادر را نمی‎گیرد.
جوایز، معمولا موقتی هستند و پس از مصرف جذابیت خود را از دست می‌دهند، اما والدین، هر چه به بچه‌های خود بگویید، یک عمر در ذهن آن‌ها باقی می‌ماند و ناخودآگاه رفتار آن‌ها را شکل می‌دهد.
بنابراین به کودک خود بگویید که از تلاش‌های او آگاه هستید و به او افتخار می‌کنید.

6. به کودک خود مسئولیت بدهید

مسئولیت فرزند شما نباید فقط به کارها یا وظایف او محدود شود. اجازه دهید احساس کند جزئی از خانه است و تلاش او برای خوب نگه داشتن خانه اهمیت دارد.
از کودک بخواهید تا در کارهای کوچک مانند آوردن برخی وسایل، شستن ظرف‌ها، یا کمک به شما در نگه داشتن صندلی یا چیدن میز کمک کند.
می‌توانید مثلا برای انتخاب رنگ برخی از وسایل یا نوع میوه‌ای که می‌خواهید بخرید، از کودک نظرخواهی کنید.

7. مسئولیت‌‌‌ پذیری کودکان در خانه با سپردن وظایف معقول

نمی‌توانید از یک کودک 3 ساله در تمیز کردن وسیله نقلیه یا کمک به خرید مواد غذایی کمک بگیرید، اما قطعا می‌توانید از او بخواهید که اسباب‌بازی‌های خود را جمع کند و در جایشان قرار دهد.
وظایف و مسئولیت‌های کودک را بر اساس سن و مسئولیت قبلی او تعیین کنید. بعضی از بچه‌ها از انجام کارهای بی‌شمار هیجان‌زده می‌شوند و از شما می‌خواهند کارهای بیشتری به آن‌ها بسپارید. این کار را به تدریج انجام دهید.

8. رفتار صادقانه کودک را تایید و حمایت کنید

وقتی مسئولیتی را به کودک می‌سپارید، احتمال دارد نتواند آن را به خوبی انجام دهد. این هم جزئی از زندگی است و بچه‌های شما نباید بترسند که کاری را اشتباه انجام دهند.
با کودک، ارتباطی صادقانه برقرار کنید تا اگر نمی‌تواند از عهده وظیفه‌ای که به او سپرده‌اید بربیاید، این موضوع را با شما مطرح کند.
به خاطر این کار او را توبیخ نکنید، در عوض به کودک بگویید به خاطر این‌که اینقدر شجاع و صادق است، به او افتخار می‌کنید.

9. یادتان باشد، شما الگوی بچه‌ها هستید

بچه‌ها با گوش دادن به حرف والدین و همچنین دیدن رفتار والدین در زندگی واقعی، چیزهای مختلفی می‌آموزند و آن‌ها را انجام می‌دهند. بنابراین بدیهی است برای اطمینان از اینکه فرزندان شما در آینده بزرگسالانی مسئولیت‌پذیر می‌شوند، باید در زمان حال ببینند که شما یک بزرگسال مسئولیت‌پذیر هستید.

10. مسئولیت‌‌‌ پذیری کودکان با توضیح علت و معلول

درک این موضوع که هر عملی، نتیجه‌ای به همراه دارد برای کودکان گیج‌کننده است. آن‌ها ممکن است از اتفاقات، تحلیل‌های خود را داشته باشند.
بنابراین والدین باید درباره این موضوع با کودکان صحبت کنند. مثلا می‌توانید به کودک توضیح بدهید که گل‌های خانه در حال شکوفایی هستند چون او به آن‌ها هر روز آب می‌دهد.

برخی از والدین به طور مداوم به بچه‌های خود می‌گویند که روش صحیح انجام کارها چیست. کودک خود را کنترل کنید، اما در روند کارهای او دخالت نکنید. به او اجازه دهید کارها را به روش خود انجام دهد، حتی اگر بهترین نتیجه را به دست نمی‌آورد.

یا این‌که برایش توضیح بدهید دلیل این‌که در امتحانات نمره خوبی نگرفته، این است که کل هفته به جای مطالعه، بازی‌های ویدیویی انجام داده.
مسئولیت پذیری کودکان در خانواده به پیشرفت منجر می‌شود، زیرا مهارت‌ها و دانش کودک را در مورد چیزهای مختلف گسترش می‌دهد و او را به فردی مسئولیت‌پذیرتر تبدیل می‌کند.

کلام آخر

مسئولیت‌ پذیری کودکان موضوع مهمی است که در بزرگسالی می‌تواند صفت خوبی برای کودک شما شود. با داشتن چنین مهارتی، کمتر نگران آینده‌ای که انتظار او را می‌کشد، خواهید بود. زیرا با استفاده از آن، هر مشکلی را می‌تواند از سد راه خود بردارد.

در این مقاله سعی کردیم تا مسئولیت‌ پذیری در کودکان را با استفاده از روش‌های مختلف به شما آموزش دهیم تا بتوانید به وسیله‌ی آن کودک بهتری پرورش دهید. امیدواریم که از این مطلب استفاده کرده باشید و خوشحال می‌شویم اگر نظر خود را در این باره برای ما کامنت کنید.

منابع: وبسایت kidshealth و crhcf

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *